Loslaten en Spelen

knipsel

TOESPRAAK IN DRIE DELEN TGV 40 JARIG JUBILEUM OP ZONDAG 26 JUNI IN DE PROTESTANTSE KERK TE ENSPIJK, GEMEENTE GELDERMALSEN

HIER WERD ROB VISSER OP 27 JUNI IN HET AMBT BEVESTIGD

1. Jeremia (bij hoofdstuk 28 vers 1-11)

Wij leven in een tijd van verbinden. Het is een modewoord geworden. Misschien wel, omdat er nog nooit zo intensief sprake is geweest van ontbinding.Op alle fronten. De vluchtelingenproblematiek is het meest dramatische voorbeeld. Moslims horen hier niet thuis. Trouwens homo’s moeten ook dimmen. En Griekenland moet het maar zelf uitzoeken. En, wat dacht je van al die profiteurs. 

En het was in de dagen van Trump, Bouterse, Assad,Isis en Poetin, dat iedereen het ineens had over verbinden. Het kan een mooi begrip zijn, maar tegelijk kan het ook verstikken.  Hoeveel kinderen lijden niet onder ouders, die maar niet kunnen loslaten. Hoevelen lijden niet psychisch onder het onvermogen maar niet los te komen van wat hun in het leven is overkomen. Het verleden vereet ze op. Verteert ze. Revanche, wraakgevoelens, het komt vaak op uit onze wens niet los te laten.

En toch is dat maar al te noodzakelijk. Aanvaarden, dat het niet lukt. Jeremia is een prachtig voorbeeld. Gedreven als hij is zal hij het afleggen tegenover Chananja. De geluksprofeet. Het volk wil zo’n woord horen. Razend enthousiast. Weg met die zuurpruim. Jeremia ziet het aan. Wat moet hij. Soms zijn er omstandigheden waarin het beter is om los te laten. Juist zo zal hij er in slagen zijn verbintenis met God te behouden. Gelijk hebben is niet gelijk krijgen. Jezelf verloochenen, van jezelf afzien is een levenskunst. Vanuit het geloof moet je tegen de stroom in roeien. Er is niets verderfelijker dan je voegen in het huilend koor van wolven. Dan voelen we ons thuis in het midden. Zoals Christenen zo graag van het midden willen zijn.  Dan kun je met alle winden meewaaien. Tegen de stroom in  betekent loslaten. Soms van wat je dierbaar is. Je kunt er vrienden mee verspelen. Op afwijzing en roddel rekenen. Dus zie van jezelf af. Laat los.

 

2. Paulus (bij Handelingen 17 vers 11, 23, 30-33)

Ach wat was ie enthousiast. Paulus zag het helemaal zitten. Hij sluit aan bij het bestaande geloof. Ik verkondig u de onbekende god. Hij spreekt over de Opstanding. Maar gunst. Wat is dat nou weer. Het past niet bij de verlichte geesten van Athene. Daar vond je hoogontwikkelde mensen. Zij staan aan de wieg van onze beschaving. Wat moet je nou weer aan met zo’n geloof.

Het lijkt veel op onze tijd. Vol met verlichte zielen. Er wordt meewarig over gedaan. Soms is het heel confronterend. In de kerk proberen we pluraal te denken. Je sluit aan bij hen, die zeggen geen geloof aan te hangen. Vol respect voor andere visies ga je samen aan de slag. Tot het moment, dat je bemerkt, dat de mensen, die jij er in je plurale denken bij hebt gehaald zelf helemaal niet zo denken. En zich na verloop van tijd tegen je gaan afzetten. En dan dienen we de weg van Paulus te gaan. Geen geruzie. Je hebt wat opgericht. Iets losgemaakt en dan ga je weer. Dan is het goed. Het gaat niet om jou, maar om de ander. Prinzipienreiterei is rampzalig. Dus loslaten.

 

3 Jezus (bij Marcus 6 vers 1-6)

En dan NB gaat het over de Heer. Een profeet in eigen land wordt niet geëerd. Men ziet niets in Jezus . En zelfs hij zal dan ophouden met zijn werk. Jezus weet als geen ander; je kunt geen pastor zijn voor iemand, die je niet in die rol roept. De kracht van Jezus toont zich in het feit, dat  hij zelfs zijn eigen onmacht aanvaardt. En is dat niet groots. Je eigen onmacht aanvaarden. Je beperkingen. Niet verkrampen. Het zal en het moet. Dan worden we fanatiek. Wij zien het toch goed.

Heeft dat de kerk in de loop der eeuwen niet verschrikkelijk parten gespeeld? Wij meenden voor de waarheid te moeten opkomen. Zo ontstond  na de Reformatie binnen het Protestantisme een oeverloze hoeveelheid kerkgemeenschappen. En nog verstaan we elkaar niet. Daarom is het ook goed los te laten. Toen ik hier kwam had ik geen notie van wat me boven het hoofd hing. Uit deze dorpen zouden we nooit meer weggaan. Je had met zovelen een enorme band. En toch zou het gebeuren. En datzelfde dachten Herma en ik na Holten en Apeldoorn ook. Lieve deugd wat een banden bouw je niet op. Maar de banden worden steeds hechter. Meer en meer vergroei je met de gemeenschap. Vervloeit het tegenover. Niet voor niets wil de synode predikanten verplichten na 8 of 10 jaar te vertrekken. Maar je kunt arbeidsrechtelijk niemand verplichten. Dat is een dilemma. Hier in deze dorpen was er een reeks predikanten. Smits, van Druten, de Vries, Bossenbroek, Vijzelaar, van Woerden, Houwert, Hoekstra, Visser, Baars, vd Zwaard, Russchen en Kok. Allemaal voorbij---gangers.

Oh zeker: er was in het begin van de vorige eeuw een predikant, die hier 40 jaar stond: de Kat Angelino. Hij zal het hier zeker naar de zin hebben gehad, denk ik zo. Loslaten was hem blijkbaar niet gegeven. Het kan maar zo zijn, dat hij de kans niet kreeg of pers. Redenen had. In ieder geval weten we ook dat zijn ds. Smits hier neerstreek in de WO 2 en na korte tijd als strafmaatregel van de Duitsers in 44 zijn pastorie in brand gezet zag. Na de oorlog zou de nu alweer voormalige pastorie worden herbouwd op de kelders van deze afgestookte woning. En ds. Smits?    zonder huis vertrok hij  in 44 naar Walcheren. Goed en wel geïnstalleerd zetten de Duisters Walcheren onder water. Kon hij weer opnieuw beginnen. Deze mensen wisten van loslaten. Loslaten kan bij de gratie van relativeren. Lieve deugd, als we dat toch eens konden dan zou de wereld er anders uitzien en ons leven aanmerkelijk gelukkiger.

Is het verhaal van Europa ook niet het verhaal van Loslaten. Stel u voor, dat een zeer toonaangevend geleerde Paul Mason recentelijk een boek voor economen schreef over het postkapitalisme. De wereld verandert en wij moeten daarop inspelen. Wat hebben de boeren en de telers al niet moeten loslaten en nog is het einde niet.

 

4. Zacharja, Hoofdstuk 8  

Ja en dan is daar Zacharja. Loslaten is een vermaan, een kunst, maar als we dat doen gaat alles anders worden. Wij gaan leven in een wereld vol vrije tijd. De economie, die nu nog is gebaseerd op werk en geld verdienen gaat voorbij. Steeds meer mensen hebben geen werk, omdat de PC en de robot het overnemen. Mijn vader zat dagen te rekenen wanneer er een salarisverhoging afkwam. Nu één druk op de knop.

En moeten de telers en boeren onder ons eens even een boekje opendoen.? De toekomst kent een economie van vrije tijd. Recreatie noemen we dat. Nu al is de vrijdag voor velen een vrije dag. Op vrijdagmiddag is een deel van Nederland al in ruste. En tegen het einde van het jaar moet je voor half december wel alles geregeld hebben. 

Maar recreatie betekent opnieuw scheppen. En we nemen een voorbeeld aan God. God bedoelde ons ook om te spelen. Het werk was als spel bedoeld. Maar we gingen ervoor. En we gingen elkaar uitbuiten. Brood op de plank ten koste van de ander. Maar zoals het was bedoeld in het begin zo zal het worden aan het eind. Dat einde is trouwens niet anders dan een nieuw begin is. Zacharja zag het reeds . De straten zullen krioelen van spelende kinderen. Laten we dat nou leren. Ook in de kerk. Het leven leren leiden als een spel. Niet een spelletje. Nee een spel, niet om te winnen, maar om te spelen. Om plezier aan te beleven. 

Is dat niet de fout in Genesis. De mens wou hogerop. Ging zijn eigen spelregels maken. Gaan tot de grens. Aan een boom zo vol geladen mist men één twee appels niet. Wij bederven het levensspel omdat we willen presteren, winnen ,verder, meer. Rupsje nooit genoeg. God geeft ons de ruimte. Hij heeft ons losgelaten. Geen robots, geen marionetten. God wenst niet aan de touwtjes te trekken. God leert ons om los te laten, opnieuw te beginnen, sorry te zeggen, de ander een kans te geven, de ander te laten voorgaan, de ander uitnemender te achten dan jezelf, kortom die hele blijksemse gebodenrij ter harte te nemen als spelregfels voor het leven. Heb uw naaste lief als u zelf. Als dat gebeurt ontstaat er ruimte om te spelen. Wordt die ander als vanzelf een speelkameraad. En lopen we al vooruit op het Koninrijk van God. De nieuwe wereld, de recreatie. En zo nodigt God ons uit, Kom doe mee, volg mij zei Jezus, wandel en loop mee, zie niet om , maar werk aan de toekomst. Medearbeiders van de Heer.

Luister naar het verhaal van da Vinci: Hij was begonnen een groot schilderwerk te ontwerpen. Hij had al wat kleur aangebracht en hield toen plots op. Aan een student vroeg hij het af te maken. Die protesteerde; dat kan ik niet. Da Vinci keek hem verwonderd aan; heeft mijn werk je niet voldoende geïnspireerd je best te doen.

Amen

 

Amsterdam, juni 2016
Rob Visser

De Binnenwaai

Gebouw Solid 18
Ed Pelsterpark 2
1087 EJ  Amsterdam

Abonneer op de Nieuwsbrief