Zoek er maar de woorden voor

TOESPRAAK OP 19 JUNI TGV 40 JARIG JUBILEUM VAN ROB VISSER IN DE TENT BIJ DE BINNENWAAI OP IJBURG

 

Zoek er maar de woorden voor
Vechten, nee, niet praten
Zoek maar de woorden voor
Voor de kindsoldaten

Iedereen is sprakeloos
Weet niet wat te zeggen
Iedereen is angstig boos
Weet niets uit te leggen

Iedereen lijkt even laf
We zoeken naar verbanden
Maar God zegt zwijgt als een massagraf
En houdt zijn  mond vol tanden

Treffende woorden van Joep v.’t Hek.

 

En heeft het er ook niet alle schijn van. In God en in Jezus geloven, onbegonnen werk. Trekken aan een dood paard. Vertonen we hier niet een beetje “fossilair” gedrag. De kranten schreeuwen het van de daken. De vluchtelingen schreeuwen om hulp. Het milieu schreeuwt aan aandacht. De mens schreeuwt om een naaste Parijs, Brussel, Orlando, Syrië, Gaza,

Maar God zwijgt als een massagraf 
En houdt de mond vol tanden

 

Dat is onze realiteit, zo lijkt. Oh ja, ik weet wel, dat we in de kerk een ander geluid horen. God heeft het eerste woord, en hij spreekt nog altijd voort. Maar het lijkt er wel op : alleen op de kerkelijke frequenties.

God heeft de werkelijkheid tegen. Fraaie woorden, eenheid, liefde, vergeving, gemeenschap, Hedendaags: verbinding, mindfullness. Komt niets van terecht. Mission impossible.

Zo moet Zacharja zich gevoeld hebben rond 520 voor Christus. De tijd van de grote profeten is voorbij. Jesaja, Jeremia, Ezechiël. Bevlogen, geïnspireerd als zij waren is het elan weggevloeid. Er ging ook toen van alles mis. Mensen blijven mensen door alle eeuwen. Er breken andere tijden aan. Rond 520 voor Christus is het allemaal misère. Zacharja is een bevlogen mens, maar het breekt hem bij de handen af. Hij raakt teleurgesteld. Veertig jaar zal hij zwijgen, zo vermoed men. Van 520 tot 480 voor Christus is het stil. Zacharja’s geschiedenis lijkt op de onze. Er kan ook heel wat gebeuren in veertig jaar. 

Ook wij zijn bekend met veranderende tijden. Het elan van de theologie na  WO2 was groot. Tijden van Bannink, Barth, Berkhhof. Miskotte, Buber, Hoekendijk, Harvey Cox, Buskes, een willekeurige greep uit een mand vol namen, een bloeiende kerk, die zich niet realiseerde, dat het haar aan zeggingskracht ontbrak om wel een volkskerk te heten, maar niet te zijn! We hebben goed geboerd, maar niet op het goede terrein.

Het oecumenisch sentiment is vervloeid, maar onderzoek van Henk de Roest, dan man, die mij hier 6 jaar terug bevestigde leert dat er bijna 3 miljard ofwel  3000 miljoen Euro kerkelijk bezit is in Nederland, waarvan 1000 miljoen in liquide middelen. We horen niets van hem, maar dan lijkt het erop, dat een nieuwe spirit zich van hem meester maakt. Zo zet Zacharja 8 in. Het profetisch charisma spat eraf

Oh ja…  Er is veel op te merken, dat je bezwaart, verlamt, ontzet. Zacharja weet ervan mee te parten. Maar er ritselt iets. Het wordt stil.. Maar het is bezwangerde stilte. Want hoor eens:Paardenbelletjes. We gaan kijken, nieuwsgierig als we zijn en we zien de paarden en de belletjes en wat staat daarin gegraveerd?  Aan de Heer gewijd. Zacharja ziet het weer helemaal. Hij ontwaakt uit zijn verdoving. Wat zullen we nou hebben? Kerkenwerk: fossiel gedrag. Voorbij de tijd, trekken aan een dood paard. God zwijgt als een massagraf? Nee de paarden maken geluid. De belletjes rinkelen. Jingle bells. Er ziet muziek in onze werkelijkheid. En let wel: met joodse oren luisteren.

Muziek in paarden. Niet hoog aangeschreven in die tijd. Een beetje de connotatie van kalajsnikov. Maar zelfs die gewelddadige realiteit draagt een belofte: aan de Heer gewijd. Die tekst stond ook gegraveerd in de tulband van de hogepriester. Ja gelukkig. Dat is een heilige zaak. Maar het profane, paardenbelletjes, waaraan geweld kleeft NB, profaner kan het niet, draagt de meest sacrale teksten: aan de Heer gewijd.. Daar moet je nou profeet voor zijn. Zacharja voor heten. Hij leert ons horen en zien tot het moment dat horen en zien ons vergaat. De komst van het Rijk serieus nemen betekent oog en oor leren krijgen voor de tekenen, die op de komst wijzen.

Soms doet een locale kerk een greep in de voorraad, zoals in Amsterdam, en daarom kunnen wij hier zijn. Gelukkig. Want tijden breken aan, dat er wel geld, maar geen mensen meer zijn om het uit te geven. De komst van het Rijk serieus nemen betekent oog en oor leren krijgen voor de tekenen ,die op de komst wijzen. Het land geeft het goede voorbeeld. De regenteske houding is aan het verdwijnen. Vaak aan de rand en buiten de kerken treffen we steeds meerjonge mensen aan, die met hun leven wat willen. Goede grond voor nieuwe projecten. Pionieren noemen we dat sinds een aantal jaren. Moeten we ook leren. Maar de kerk toont groeiende durf om te mislukken. Mensen kansen te geven om te mislukken. Zoals ook hier op IJburg alleen met vallen en opstaan iets wordt bereikt.

Het is vandaag feest, weet u waarom, omdat nu in de Keizersgracht Wielie Elhorst tot predikant wordt beroepen die zich specifiek met LHBT vraagstukken bezighoudt. En omdat een uiterst bevlogen collega, die ik als pionierende collega als uiterst betrokken en invoelend heb leren kennen , René de Reuver, tot nieuwe secretaris van de synode wordt bevestigd. En omdat binnen de Amsterdamse Kerk besloten is dat de Binnenwaai een opvolger krijgt. Het werk hier zal vanaf eind 2017 worden voortgezet.

Gods toekomst is één grote verrassing. Want Zacharja ziet de toekomst geduid in hedendaagse beelden. En het blijkt, dat die toekomst de hele huidige werkelijkheid met zich meesleept. Het gaat God niet alleen om de mens, maar om de gehele werkelijkheid. Inclusief de rampzalige gewelddadige realiteit van ons. Alles gaat hij omduiden. Zwaarden tot ploegscharen, beren verkeren met lammetjes, water gaat branden, woestijnen gaan bloeien. En de belletjes van de paarden blijken aan de Heer gewijd. Die hele schijnbaar van God verlaten werkelijkheid met zijn onneembare kerkmuren, zijn refobastions, zijn vluchtelingenkampen, zijn onverzadigbare spaarpotten, zijn goddelijke economieën, zijn leegslurpende milieubelasting, zijn uitputtende weerbarstige politieke belangen, de hele mikmak sleept God naar zich toe. Niets is voor niets. Wat geweest is, zegt Prediker zal er zijn, God zoekt op wat voorbij gegaan is. Wij weten er geen raad mee, maar de de werkelijkheid, die achter de onze zit en staat laat niets uit zijn handen glippen. Want God zoekt het goede. Alles is aan de Heer gewijd. Daarom.

Maar wat hoor ik?

Gerard Reve is aan de lijn
“Gij die Koning zijt, dit en dat, wat niet al,
Jaja ,kom er eens om,
Gij weet waarom het is, ik niet.
Dat koninkrijk van U, weet u wel, wordt dat nog wat?
Ja jongen, daar komt wat van. En de hele bliksemse boel .

Hij de alomtegenwoordige afwezigheid, aldus Joost Zwagerman, hij zal er zijn. Een grootse gedachte. God ontgaat niets. Alles telt mee. Jezus corrigeerde Johannes met recht en reden: Heer, leg die man toch het zwijgen op. Hij hoort niet bij ons. Zo denken we. We hebben het in de kerk mooi leren verhullen met allemaal gewichtige en beladen begrippen. Maar Ons hele kerksoepje wordt weggespoeld als Jezus zegt: Johannes, jongen, als ie niet tegen me is , dan is ie dus voor ons. Laat hem! Laat hem zijn eigen gang maar gaan. Jezus had ook Ramses op het oog. Oei, oei, we zullen wel weer een naampje geven aan dit alles Alverzoening. Als student werd het mij al misprijzend toegevoegd. Bij Visser komen ze allemaal in de hemel. Juist als we weten, dat deze werkelijkheid , alle dingen, alle mensen, geen uitgezonderd tot Gods werkelijkheid behoren en blijven behoren en daarin de zijn ligt van Christus als de zin der geschiedenis, dan begrijpt u dat ik nog wel 40 jaar zou willen meedoen.

En ik eindig met de letterlijke tekst van wat die ouwe kameraad, die onuitstaanbare maar zo gedreven diepgelovige en voor mij soms onbegrijpelijke driftpook Paulus schrijft aan de inwoners van dat Griekse stadje Filippi: Vers 13 t/m 16 

BROEDERS EN ZUSTERS, IK BEELD ME NIET IN, DAT IK HET AL HEB BEREIKT. MAAR EEN DING IS ZEKER: IK VERGEET WAT ACHTER ME LIGT EN RICHT MIJ OP WAT VOOR ME LIGT.IK GA RECHT OP MIJN DOEL AF

EN DAN :

MOCHT U ER OP ENIG PUNT ANDERS OVER DENKEN. LATEN WE IN IEDER GEVAL OP DE INGESLAGEN WEG VOORTGAAN.

Ssssttttt horen jullie ze al rinkelen?? Amen

 

Amsterdam, juni 2016
Rob Visser

De Binnenwaai

Gebouw Solid 18
Ed Pelsterpark 2
1087 EJ  Amsterdam

Abonneer op de Nieuwsbrief